بانکـــــِ عِلـــــم

مـــکـــانــیــ بـرایــ همـــهــ
 
عوارض خیره‌شدن به چشمان دیگران
ساعت ۱:٢٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٦/٢ : توسط : امیرحسین ادیبی

روانشناسی ایتالیایی راهی را برای ایجاد تغییر در سطح هوشیاری افراد بدون استفاده از دارو یافته‌است: خیره شدن به یکدیگر برای ۱۰ دقیقه.

براساس گزارش ساینس الرت، وی از 20 داوطلب درخواست کرد در اتاقی با نور کم رو‌به‌روی یکدیگر نشسته و به مدت 10 دقیقه به یکدیگر زل بزنند. این کار ظاهرا ساده نه‌تنها تجربه فرابدنی خاصی را در داوطلبان ایجاد کرد، بلکه باعث شد این افراد توهمات هیولا مانند، اقوام و حتی خود را در چهره طرف مقابل خود ببینند.

جیوانی کاپاتو از دانشگاه آربینو از 20 داوطلب جوان درخواست کرد در اتاقی کم‌نور در فاصله یک متری از یکدیگر نشسته . برای 10 دقیقه به چشمان طرف مقابل خود خیره شوند. گروه 20 نفره دیگری نیز در این مطالعه حضور داشتند که در برابر دیواری سفید نشسته و به مدت 10 دقیقه به آن خیره شدند. نور داخل اتاق به اندازه‌ای بود که افراد بتوانند به راحتی ویژگی‌های چهره طرف خود را ببینند، اما در عین حال به اندازه‌ای کم بود که درک کلی رنگ را در افراد مختل می‌ساخت.

زمانی که 10 دقیقه به پایان رسید، پرسش‌نامه‌هایی در اختیار داوطلبان قرار گرفت و از آنها درباره آنچه در این 10 دقیقه و پس از آن تجربه کرده‌اند پرسیده شد. تمرکز یکی از پرسش‌نامه‌ها روی نشانه‌های اختلال گسستی بود و در دیگری از داوطلبان پرسش شده‌بود که در چهره شریک خود (در آزمایش گروهی) و یا در چهره خود(گروه کنترل) چه دیده‌اند.

گسست یا تجزیه عبارتی در روانشناسی است که برای شرح طیف کاملی از تجربیات روانشناسانه که منجر به گسستگی افراد از محیط اطرافشان می‌شود مورد استفاده قرار می‌گیرد. نشانه‌هایی مانند از دست دادن حافظه، دیدن اشکال در رنگ‌های نادرست، و یا احساس غیرواقعی بودن جهان ممکن است به واسطه آسیب یا فشار عصبی،‌داروهایی مانند کتامین، الکل و LSD و ظاهرا به واسطه خیره شدن طولانی‌مدت به چشمان دیگران، ظهور پیدا کنند. 

به گفته کاپاتو داوطلبانی که به چشمان یکدیگر خیره شده‌بودند از تجربه‌ای کاملا متفاوت از آنچه تاکنون تجربه کرده‌اند،‌خبر دادند و توانستند در تمامی پرسشنامه‌ها امتیاز بیشتری نسبت به گروه کنترل به دست آورند و این نشان از تاثیر خیره شدن مداوم و طولانی‌مدت به صورت انسانی دیگر بر درک بصری و حالت ذهنی انسان دارد.

به گفته محققان داوطلب‌ها حالاتی مانند کاهش شدت رنگ‌ها، کاهش یا افزایش شدید صداهای محیط، کش آمدن زمان، دیدن چهره‌های از شکل افتاده، هیولا و حتی دیدن بخش‌هایی از صورت خود یا یکی از اقوام در چهره دیگری را تجربه کرده‌اند.

این تحقیق نتایج مطالعه سال 2010 کاپاتو را که در آن از 50 داوطلب برای خیره شدن به خود در آینه استفاده شده‌بود،‌تایید می‌کند. این مطالعه که توهم چهره عجیب در آینه نام دارد، نشان داد داوطلبان با گذشت کمتر از یک دقیقه خیره شدن به خود، دیدن چهره‌های عجیب را در آینه تجربه می‌کنند. برخی از داوطلبان در این مطالعه حس دیگری بودن را تجربه کرده‌اند و با چهره‌ای مواجه شده‌اند که تا پیش از این آن را ندیده‌بودند و برخی دیگر به شدت احساساتی شدند.

به گفته محققان این اثر به احتمال زیاد ناشی از سازگاری عصبی نورون‌های انسان است، به بیانی دیگر نورون‌ها دراثر تغییر نکردن محرک (خیره شدن مداوم به یک نقطه ثابت) کند و حتی متوقف می‌شوند و درک انسان نیز تا زمانی که فرد پلک بزند و یا تصویر تغییر کند، کاهش پیدا می‌کند.

منبع : همشهری آنلاین